Pismo linearne B online – generator sylabariusza

Pismo linearne B – wpisz sylaby, np. ka-ro-te, i zobacz znaki greki mykeńskiej. Poznaj zasady sylabariusza oraz ograniczenia transliteracji.

Jeden znak to cała sylaba

Po co pałacom mykeńskim było własne pismo?

Pismo pojawiło się w mykeńskiej Grecji tam, gdzie zaczynała się administracja: w archiwach pałacowych. Tabliczki spisywały inwentarze zboża, oliwy, owiec i ludzi — to, czym pałac zarządzał i co musiał rozliczyć. Obok znaków sylabicznych stosowano więc logogramy oznaczające całe towary oraz osobne znaki liczbowe, bo w takim spisie liczy się przede wszystkim, czego i ile.

Jak działa zapis sylabami?

Wpisuj sylaby oddzielone myślnikami, na przykład „ka-ro-te”, a generator zamieni każdą z nich w jeden znak. Dopasowanie idzie od najdłuższej pasującej sylaby, więc złożone znaki w rodzaju „dwe” czy „pte” wygrywają z krótszymi. Znaki, których nie ma w zestawie, przechodzą przez narzędzie bez zmiany.

Przykład: ka-ro-te i re-bu-so

„ka-ro-te” daje 𐀏𐀫𐀳 — trzy sylaby, trzy znaki. „re-bu-so” daje 𐀩b𐀄𐀰, ponieważ obecny generator nie zamienia B na historyczny szereg P i pozostawia tę literę bez zmiany. W prawdziwym linearnym B głoski P, PH oraz B zapisywano tym samym szeregiem, więc sylabę /bu/ przybliżono by znakiem „pu”.

Sylaby dostępne w generatorze

Górny wiersz pokazuje sylabę zapisaną literami łacińskimi, a dolny odpowiadający jej znak. Widać w niej całe serie: pięć samogłosek oraz kolumny da–du, ka–ku, ma–mu i kolejne, uzupełnione o kilka znaków złożonych.

Sylaby i odpowiadające im znaki linearnego B
Sylabaaeioudadedidodujajejojukakekikokumamemimomunaneninonupapepipopuqaqeqiqorarerirorusasesisosutatetitotuwawewiwozazezoaudwedwonwaptetwetwo
Znak𐀀𐀁𐀂𐀃𐀄𐀅𐀆𐀇𐀈𐀉𐀊𐀋𐀍𐀎𐀏𐀐𐀑𐀒𐀓𐀔𐀕𐀖𐀗𐀘𐀙𐀚𐀛𐀜𐀝𐀞𐀟𐀠𐀡𐀢𐀣𐀤𐀥𐀦𐀨𐀩𐀪𐀫𐀬𐀭𐀮𐀯𐀰𐀱𐀲𐀳𐀴𐀵𐀶𐀷𐀸𐀹𐀺𐀼𐀽𐀿𐁂𐁃𐁄𐁅𐁇𐁌𐁍
Jak odczytać znaki z powrotem?

Odczyt zamienia każdy znak w jego umowną sylabę i skleja je myślnikami, więc 𐀏𐀫𐀳 wraca jako „ka-ro-te”. Przy tekstach z obcymi znakami podział bywa mniej regularny, bo litery spoza zestawu zostają tam, gdzie były. To mechaniczny zapis generatora, a nie rekonstrukcja historycznej ortografii mykeńskiej.

Dlaczego sylaby, a nie litery?

System powstał dla języka, którego nie zapisywał precyzyjnie: nie odróżniał spółgłosek dźwięcznych od bezdźwięcznych, miał jedną serię dla r oraz l i nie potrafił zapisać spółgłoski na końcu sylaby. Ta sama grupa znaków mogła więc odpowiadać kilku greckim słowom, a czytelnik rozstrzygał je z kontekstu rachunku.

Zobacz też: Alfabet fenicki · Hieroglify egipskie

Historia i ciekawostki

Pismo linearne B zapisywało grekę mykeńską w późnej epoce brązu. Około 89 znaków fonetycznych oznaczało samogłoski albo otwarte sylaby typu spółgłoska–samogłoska; obok nich występowały logogramy i liczby. Zachowane gliniane tabliczki były przede wszystkim bieżącymi dokumentami administracyjnymi dotyczącymi ludzi, towarów i gospodarki pałacowej. Część przetrwała przypadkiem, wypalona podczas pożarów pałaców. Michael Ventris wykazał w 1952 roku, że zapisany język jest wczesną formą greki.

Czego to narzędzie nie robi?

Generator nie tłumaczy na grekę mykeńską i nie dobiera logogramów ani znaków liczbowych, bez których prawdziwa tabliczka nie miała sensu. Nie sprawdza też, czy dana sylaba mogła w ogóle wystąpić w mykeńskim słowie — po prostu zamienia to, co wpiszesz, na znaki z zestawu.

Jak odczytano linearne B?

Tabliczki przetrwały przypadkiem: nie były wypalane, ale pożary pałaców w Knossos i Pylos utwardziły glinę. Alice Kober wykazała, że słowa mają regularne końcówki, a w 1952 roku Michael Ventris ogłosił odczytanie i wraz z Johnem Chadwickiem udowodnił, że język tabliczek to wczesna greka. Starsze pismo linearne A pozostaje nieodczytane.